“ที่ว่าง”

กรกฎาคม 20, 2007

ตอนเรียนสถาปัตย์จะมีการเรียนเรื่อง “ที่ว่าง” (Space)
สำหรับสมองทึบๆ ตันๆ ของผมแล้ว มันไม่ใช่เรื่องที่เข้าใจง่าย
แต่เพื่อนหลายคนก็ชอบพูดคำนี้จนติดปาก นับได้ว่าเป็นคำหนึ่งที่บอกวิชาชีพ
เด็กอักษรศาสตร์บางคนเคยบอกกับผมว่า เด็กถาปัดเอะอะก็ “สเปซๆ”

“ตรงนี้สวยจังเลยค่ะ”
“อืม สเปซตรงนี้สวยดี”
“ตรงนั้นก็น่านั่ง ไปนั่งตรงนั้นกันมั้ยคะ?”
“ผมว่าสเปซตรงนี้น่านั่งกว่านะ”

จะว่าไปมันก็นามธรรม ไม่รู้เหมือนกันว่า “สเปซ” อะไร

ตอนเรียนเรื่อง “ที่ว่าง” ผมไม่ได้มีความเข้าใจถึงที่ว่างที่สลับซับซ้อน
อย่างที่เพื่อนๆ บางคนเข้าใจและนำมาใช้ในงานออกแบบได้อย่างดี
สร้างความรู้สึกและบรรยากาศให้ผู้ที่เข้ามาใช้พื้นที่บริเวณนั้นรู้สึก
ไปตาม “ที่ว่าง” ที่สร้างขึ้น

เด็กถาปัดที่เก่งหน่อยจะคิดแบบ และจินตนาการภาพ “สามมิติ” ในหัวได้ชัดเจน
ต่างจากผมที่สมควรแล้วที่จบมาด้วยวิทยานิพนธ์กราฟิกดีไซน์
เพราะผมมักจะเห็นบ้านเป็น “สองมิติ” อยู่เรื่อย

แต่ผมยังจำตอนเรียนเรื่อง “ที่ว่าง” ในคาบแรกๆ ได้
“ที่ว่าง” ที่ผมได้หัดสังเกตมากขึ้น เกิดจากคำพูดของอาจารย์
อาจารย์บอกว่า การสร้าง “ที่ว่าง” ขึ้นมานั้นมันไม่ได้เกิดจาก
การเอากำแพงมาล้อมกันสี่ด้าน แล้วจึงมี “ที่ว่าง” ตรงกลาง
แต่ร่มเงาของต้นไม้ท่ามกลางวันที่แดดแผดไปทั่ว ก็เป็น “ที่ว่าง”
ให้คนอยากเข้ามาหย่อนก้นนั่งเล่น ภายใน “ที่ว่าง” นั้น
แถมยังเป็น “ที่ว่าง” ชั่วคราว เปลี่ยนไปตามทิศทางของดวงอาทิตย์

หรือกระทั่ง การตดก็สร้าง “ที่ว่าง” ได้เช่นกัน
เมื่อใครคนหนึ่งตด ก็จะเกิด “ที่ว่าง” อันเป็นส่วนตัวขึ้นทันที
ผู้คนจะแหวกตัวออก สร้าง “ที่ว่าง” ชั่วคราวให้เกิดขึ้น

“กลิ่น” ที่เอาไว้สร้าง “ที่ว่าง” ก็น่าสนใจ
บางบริเวณ บางสถานที่ ก็แยกตัวเองออกจากสถานที่อื่นด้วย “กลิ่น”
พอเราได้ “กลิ่น” นี้ เราก็รับรู้ได้ทันทีว่า เรากำลังเข้าสู่ “ที่ว่าง” อีกที่หนึ่งแล้ว

“เสียง” ก็ใช่ เสียงสร้าง “ที่ว่าง” ให้เกิดขึ้น
ตรงไหนที่มีเสียงดังหนวกหูก็มีผลคล้ายๆ กันกับตด
คือจะเกิดวงกลมล่องหนเป็นรัศมีของเสียงนั้นรอบวง
หรือที่ที่ไม่มีเสียง เงียบสงบ ก็เป็น “ที่ว่าง” อีกแบบ

นอกจากนั้น “เสียง” ยังสร้างความรู้สึกให้กับ “ที่ว่าง” อีกด้วย
เวลาเดินเข้าไปในบริเวณที่แวดล้อมด้วยธรรมชาติ ได้ยินเสียงใบไม้ไหว
เสียงนกจู๋จี๋กัน “ที่ว่าง” ตรงนั้นก็เกิดความรู้สึกอีกแบบหนึ่ง
ต่างจากตอนเดินเงี่ยหูฟังเสียงมอเตอร์ไซด์วิ่งไปมาอยู่ข้างนอกสวน

“เพลง” ก็เป็นตัวสร้างความรู้สึกให้เข้ากันหรือขัดแย้งกับ “ที่ว่าง” ได้อย่างมาก
บางร้านตกแต่งถูกใจ แต่พอเดินเข้าไปแล้วแทบอยากจะวิ่งออกมา
เพราะเพลงที่เปิดเป็นคนละอารมณ์กับการตกแต่งร้าน ส่วนบางร้านที่เปิดเพลงดีๆ
บางทีก็อยากนั่งไปเรื่อยๆ แทบไม่อยากลุก

“ผิวสัมผัส” นั่นก็ใช่ หาดทรายกับน้ำทะเล ก็ “แบ่ง” ที่ว่างระหว่างกัน
เป็นการแบ่งที่เชื่อมต่อ และเมื่อวางต่อกันแล้วจะเข้ากันเป็นที่สุด
ความรู้สึกตอนเดินจากหาดทรายไปยังน้ำทะเล ต่างจาก
ตอนที่เดินจากหาดทรายมายังพื้นคอนกรีตที่จอดรถไว้ลิบลับ

เหมือน “ที่ว่าง” ที่เป็นสนามหญ้าเล็กๆ ของบ้านบางหลัง
แค่ไม่กี่ตารางเมตร แต่ “ที่ว่าง” เขียวๆ นั้นก็ให้ความรู้สึกสดชื่นได้
ยิ่งได้ถอดรองเท้า เอาฝ่าเท้าไปแตะยอดแหลมๆ กรอบๆ ของหญ้า
ก็เกิดความรู้สึกกับ “ที่ว่าง” เล็กๆ นั้น

“ผิวสัมผัส” ยังรวมความไปถึงวัสดุที่รายรอบอยู่ในบริเวณนั้น
ผนังปูนเปลือย, ไม้ไผ่, ผนังปูวอลเปเปอร์, ผ้าม่านสีทอง,
พรมเปอร์เซีย, เสื่อญี่ปุ่น, ไม้กระดาน, เสื้อน้ำมัน, กระเบื้องราคาถูก, ฯลฯ
สิ่งเหล่านี้ก็สร้าง “ที่ว่าง” ที่แตกต่างให้เกิดขึ้น

การปูพรมสี่เหลี่ยมลงไปในห้อง ก็เกิด “ที่ว่าง” ล่องหนขึ้นทันที
การเจาะเพดานรูปวงกลมคว้านลึกเข้าไป ก็เกิด “ที่ว่าง เช่นกัน
การติดกระจกไว้ที่หน้าอ่างล่างหน้าก็สร้าง “ที่ว่าง” อีกมิติ
พื้นที่ใต้โต๊ะก็เป็น “ที่ว่าง” ที่แตกต่างจากพื้นที่เหนือ “เตียง”
ชีวิตประจำวันของเรารายล้อมไปด้วย “ที่ว่าง” จริงๆ แฮะ

“สี” อีกล่ะ
“สี” กับ “แสง” ก็สร้างที่ว่างได้
สะพานลอยที่มีแสงไฟสว่างๆ จะเป็น “ที่ว่าง” ที่ผู้คนกล้าเดิน
ต่างกับสะพานสองที่ไม่มีไฟ จะเป็น “ที่ว่าง” สำหรับโจร
สถานที่เดียวกัน พอแสงต่างไป ประโยชน์ใช้สอยก็ต่างไป

“สี” สร้างความรู้สึกให้กับ “ที่ว่าง” ได้พอๆ กับอย่างอื่น
บางสีก็ทำให้ “ที่ว่าง” ดูกว้างขึ้น บางสีก็ทำให้ “ที่ว่าง” หดแคบลง
สีก็เหมือนวัสดุ กลิ่น และเสียง มันบอกความใช่-ไม่ใช่ ได้
เดินเข้าไปใน “ที่ว่าง” บางที่ แล้วเจอ “สี” ของสถานที่นั้น
เราก็บอกได้ทันทีเลยว่า นี่ไม่ใช่สถานที่ของเรา

เหมือนที่คุณพ่อคุณแม่ของผมรู้สึกกับร้านแมคโดนัลด์
หรือเหมือนที่ผมรู้สึกกับแผนกของเด็กเล่นตามห้างฯ

นี่ก็ลืมเรื่อง “ที่ว่าง” ไปนานแล้ว ถึงทุกวันนี้ก็ไม่คิดว่าจะเข้าใจมันดี
ถ้าให้เพื่อนที่เก่งมาเล่าให้ฟังคงสนุกกว่านี้หลายเท่า แต่จริงๆ แล้ว
ผมชอบและสนใจ “ที่ว่าง” แบบพื้นฐานๆ อย่างการตด หรือ ร่มเงาไม้
มากกว่า “ที่ว่าง” ที่ผ่านการคิดแบบสลับซับซ้อนของสถาปนิก

(กระทั่งการนั่งร้องไห้อยู่คนเดียวก็สร้าง “ที่ว่าง” ขึ้นได้เหมือนกัน)

แต่จริงๆ แล้วในชีวิตคนเมืองเรามักหายใจอยู่ใน “ที่ว่าง”
ที่ถูก “สร้าง” และ “คิด” มาอย่างดีแล้วทั้งนั้น
“สร้าง” ให้เรารู้สึก
“สร้าง” เพื่อที่จะสื่อสารบางอย่างกับเรา

ผมว่าบางทีทันก็เหมือนหนังพวกนั้นที่ได้พูดถึงไปเมื่อวาน
“รถ” ที่เราเห็นอยู่ทุกวัน มันอาจไม่ใช่ “รถ”
“ที่ว่าง” ที่เราเดินผ่านอยู่ทุกวัน มันก็อาจไม่ใช่ “ที่ว่าง”
ระหว่างเดินผ่าน ว่างๆ ลองเล่นกับตัวเองสนุกๆ ดูก็ได้ครับว่า
“ที่ว่าง” ที่เรากำลังเดินเล่นอยู่ ประกอบสร้างขึ้นมาจากอะไรบ้าง?




(ปล. ยังมาไม่ถึงปักกิ่งเลย ทบทวนตำราย้าวยาว)

Advertisements

17 Responses to ““ที่ว่าง””

  1. แขก Says:

    ชอบเรื่องนี้อ่ะท่านนิ้ว เพราะผมก็ชอบ space อิอิ

    ชอบ space ของผืนเสื่อ ใต้ร่มไม้ใหญ่ (ขอกิ๊กสักคนบน space ยิ่งดี)

  2. Qingqing Says:

    55 อือคียเวิร์ดของเด็กถาปัดสำหรับเราก็คือ ‘space’ จริงๆ ตามมาด้วยคำว่า ‘form’ (follows function)

    มาจดเล็กเชอร์เรื่อง “ที่ว่าง” ก่ะ 😀

  3. grappa Says:

    โห ประเด็นน่าสนใจมาก

    อ่านแล้วก็คิดถึง คำนี้ ” พื้นที่รกร้างว่างเปล่าในใจ”
    จำได้ว่าเป็นคำของพี่เสก-อาจารย์เสกสรรค์ ประเสริฐกุล

    พื้นที่รกร้างว่างเปล่าในใจ- เป็นการสร้างสเปซไหม

  4. อู Says:

    อืมม
    อ่ออ
    มันเป็นอย่างนี้นี่เอง!

  5. ปอนด์ Says:

    หึหึ เห็นหัวข้อ เรากลับนึกถึงเพลง ‘ที่ว่าง’ ของวง pause
    เราว่าเพลงนี้ให้ความหมายของที่ว่าง ได้ดีจัง ชอบๆๆๆ

  6. superblackpig Says:

    ผมได้บล๊อคพี่นิ้วกลมมาจากพี่แกรปป้า พี่แกรปป้าบอกว่า น่าจะชอบเรื่องที่ว่าง ไปตอบในบล๊อคเค้าสิ แถมยังสมทบว่า แฟนคลับพี่นิ้วกลมสาวๆเยอะนะ ไปตอบให้หล่อๆ ลึกลับ เลย สาวๆจะได้สนใจ

    ผมพยายามใหคำตอบนี้ แนวและดูดึงดูดที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ ;])

    —————————————————

    วันหนึ่งขณะที่กำลังจะเดินออกจากคณะ เตรียมตัวกลับบ้าน ฝนก็ตกลงมา คนไม่มีรถอย่างเรา ไม่รู้ทำยังไงดี ก็เลย ยืนมองกบร้องอยู่ที่หน้าคณะนั้น …

    ทันใดนั้น เสียงเล็กๆ น่ารัก ก็ทักขึ้นมา

    “พื้นยังไม่กลับบ้านอีกเหรอ”

    เธอ สาวน้อยน่ารัก ตามแบบหญิงสาวนักเรียนอินทิเรียทั่วไป ผมยาว หยักโสก ผิวพรรณขาวนวล กลิ่นน้ำหอมอ่อนๆ โชยมา เธอน่ารักเป็นบ้าเลย เราไม่มีโอกาสคุยกับเธอบ่อยนักหรอก

    “อ้อ เรารอฝนหยุดนะ ไม่อยากตัวเปียก แฮะ แฮะ แล้วฝนละ ยังไม่กลับบ้านอีกเหรอ”

    หันหน้าไปสบตาเธอ โอ้วพระเจ้า ฝนยังเทลงมาไม่ขาดสาย

    “ไปกับเรามั้ย เรามีร่มนะ”

    ฝนชี้ให้ดูร่มสีใส

    “เดี๋ยวไปที่รถเรากัน เด๊ยวเราไปส่งนะ”

    “อ้า รบกวนมั้ยอะฝน”

    “ไม่หรอก บ้านพื้นอยู่ทางเดียวกับบ้านเราอยู่แล้ว” ฝนพูดขณะที่กางร่มและขยับตัวเข้ามาใกล้ๆ พอให้เราสองคน ได้อยู่ในร่มด้วยกัน

    “จะไปละนะพื้น ระวังเปียกนะจ๊ะ”

    ระยะทางจากหน้าคณะเดินไปที่จอดรถ ที่รถฝนจอดอยู่นั้นไม่ไกลเลย แต่มันเป็นช่วงเวลาที่เราจดจำได้เป็นอย่างดี การอยู่ใกล้กันในระยะอินทิเมซี่แบบที่นักทฤษฎีท่านหนึ่งได้อธิบายไว้

    “เราสามารถรับรู้ถึงกลิ่น ความร้อน จากอีกฝ่ายหนึ่ง ภาพใบหน้าและตัวของอีกภายถูกบิดเบือนไปเนื่องจากความใกล้ชิดกันมาก ผู้คนทีจะอยู่ในระยะเช่นนี้ต้องเป็นคนที่มีความใกล้ชิดกันมาก”

    เราได้กลิ่นหอมอ่อนๆของฝน ความร้อนที่แผ่ออกมา ผิวพรรณขาวเนียนที่สะท้อนฟ้าในวันฝนตก ดวงตากลมโตคู่นั้น …

    ทำให้ตลอดระยะทางการเดินจากหน้าคณะไปถึงรถของฝนมันช่างเหมือนการเดินอยู่ในสวนดอกไม้ ไม่สิ เดินอยู่ เวนิส อันเต็มไปด้วยความรื่นรมย์และโรแมนติคมากกว่า

    ขณะที่เดินอยู่กับฝนในรมสีใสนั้น เราได้เงยหน้าขึ้นมองฝนที่ตกลงมา ผ่านร่มสีใส เห็นหยดน้ำนับพันหยด พรุ่งพรูลงมา กระทบกับร่มของสองเรา ช่วงเวลาที่เราสองใกล้ชิดกันมากที่สุด

    ช่วงเวลานั้น เป็นช่วงเวลาที่ผมจดจำไว้ไม่เคยลืม ฝน และ ร่มสีใสของเธอ ในวันฝนตก …

    บันทึกจากไดอารี่ หนุ่มน้อยผู้ไม่เจนโลก

    ————————————————–
    อิอิ

  7. Modz(มด) Says:

    แหมๆ พี่ปอนด์กะมด คิดถึงเพลงที่ว่างของpauseเหมือนกันเลย หุหุ

    ทำไม..มองไปเจอแต่ความว่างเปล่า?

    อย่างนี้เรียกว่า สเปซด้วยรึป่าวนี่ 😀

    ป.ล.ท่าทางสมองมดก็จะเต็มไปด้วยสเปซ..สเปซถาวรเลยรึป่าวหว่า ??

  8. echaba Says:

    ครืด..

    ผ่าน.. เพราะสมองยังคงมีแต่ “space” ที่ “space” เข้ามาทำให้ “space” มากยิ่งขึ้น

    แอ๊ด…
    ทำไมชอบนับฝน ให้มันเป็นเม็ด แล้วทำไมถึงให้ฝนตก ลงมาเป็นสาย
    อาจเพราะ…
    เป่าะ แป่ะ เป่าะ แป่ะ ซ่า!! (กางร่มกันเร็ว!)
    น่ารักนะตัว ตู่ร่มฝนเป็นร่มเราเฉยเลย
    แกร๊ก..

    ผ่านๆๆ

    กริ๊ก….

  9. jummdcu Says:

    บางครั้งบางเวลา เราก็ต้องการ “ที่ว่าง”
    แม้ในจินตนาการ ก็ยังดี
    ตอนนี้มีที่ว่างแบบกำลัง “พอดีพอดี”
    😀

  10. ไ อ ฝ น Says:

    ที่ว่าง..สำหรับหายใจ…คริคริ
    ที่ว่างในปอดนั่นเอง! 😉

  11. kanapo Says:

    คมครับ

    ผมเคยอยากเรียนสถาปัดมากๆเอาเหมือนกัน

    เสียดายแค่สองมิติผมยังนึกไม่ได้เลย

  12. pattararanee Says:

    หัวใจว่าง ก็เป็น ที่ว่างอย่างหนึ่ง *__*

    *ที่ว่าง กับ เวลา Time & Space กาละ และ เทศะ

    **กรุณาย้อนกลับไปอ่านเรื่อง ไอน์สไตน์ เวลา หมาพูเดิ้ล อีกรอบ ตรงนั้นก็มี ที่ว่าง

  13. ทราย Says:

    ” ที่ว่าง ”
    สำหรับคนที่รอ

  14. pattararanee Says:

    80,001 hits แล้วครับทั่น

    ขาดอีก 19,999 hits ปิดบ้านได้ ไม่ว่ากันจ้า

  15. กระดาษโน้ต Says:

    ที่ว่างของคุณ superblackpig โรแมนติกจังค่ะ ^_^

  16. สิ Says:

    ที่ว่างในใจและสมอง =]

  17. toyforyou Says:

    เราสองคนมีอะไรที่เหมือนกัน
    ดีจริง…
    ผมเหมือนแม่เหล็กขั้วบวก
    ยิ่งเข้าใกล้เธอก็ยิ่งพบว่า
    เธอก็เป็นแม่เหล็กขั้วบวกเหมือนกัน
    หลายครั้งที่เราพยายามใกล้กันให้มากขึ้น
    แต่กลับต้องห่างกันไป
    ห่างกันไป

    เราไม่ได้อยากมีที่ว่างตรงนั้น

    ถ้าเธอไม่อยากเปลี่ยน
    ผมจะขอเป็นเศษโลหะธรรมดาก็พอ


ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: